Jak napisać perkusję w Guitar Pro?

Jak napisać perksuję w Guitar Pro?

Guitar Pro to popularny program firmy Arobas Music służący do zapisu utworów muzycznych w standardzie nutowym lub/i w formie tabulatury. Zapisane na wielu ścieżkach utwory można w łatwy sposób odtwarzać, emulując brzmienie instrumentów strunowych, dętych i perkusyjnych. Program może wyeksportować całość m.in. do pliku MIDI lub .wav.

W tym konkretnie poście pokażę jak wygląda tworzenie i edycja partii perkusyjnych w tym programie. Treść jest przeznaczona dla początkujących, ale dobrze jeśli wiesz już co oznaczają pojęcia takt, metrum i tempo utworu.

Nie ma to wielkiego znaczenia z którą wersją programu pracujesz, ale nie oszukujmy się – stare poczciwe Guitar Pro 5 ma już wszystko czego potrzeba i zajmuje niewiele miejsca na dysku (a także zasobów komputera). W tym wpisie posłużę się właśnie taką wersją programu.

W chwili pisania najnowsza wersja programu to Guitar Pro 7.5. Ja swoją przygodę zaczynałem lata temu wraz z wersją 3 i bardzo mile wspominam ten czas, bo dzięki GP zrozumiałem wtedy tak naprawdę co to właśnie jest metrum, tempo i na jakie wartości rytmiczne dzielą się dźwięki.

Ale w zasadzie jaki sens zapisywania partii perkusyjnych w GP? Otóż nie każdy potrafi na perkusji grać, nie każdy też dysponuje takim instrumentem, albo ma znajomego perkusistę (nie wspominając już o problemie znalezienia perkusisty do zespołu). Z pomocą przychodzi tworzenie własnych podkładów w formie tabulatury, czy też przerabianiu zasłyszanych zagrywek / gotowych śladów MIDI z internetu. Może się też taki zapis przydać komuś zwyczajnie dla celów archiwizacji (np. w przypadku gdy nie masz żadnego nagrania audio).

Przygotowanie ścieżki perkusyjnej

Dodajemy nową ścieżkę perkusyjną (Ścieżka > Dodaj…) i jako typ wybieramy Perkusja, następnie nazywamy ją (opcjonalnie wybieramy kolor) i zatwierdzamy.

dodawanie ścieżki perkusyjnej

Klikając w Widok > Perkusja przechodzimy do okna z listą dostępnych instrumentów/dźwięków perkusyjnych. Klikając w poszczególne elementy listy można usłyszeć ich brzmienie:

widok okna Perkusja

Całość edycji sprowadza się w zasadzie do użycia odpowiednich liczb symbolizujących dany instrument (np. 36 to stopa, 38 werbel, 46 to hi-hat) w odpowiednim miejscu danego taktu.

Przy czym nie ma znaczenia na której linii w tabulaturze wpisujemy te liczby. Osobiście trzymam się pewnego układu w trakcie pisania (stopa na najniższej linii, na drugiej od dołu werbel, na trzeciej i kolejnych talerze i tomy), co wpływa na przejrzystość partii. Polecam także do tego celu używanie klawiatury numerycznej 😉

Przedstawiając rzecz bardziej obrazowo, te oznaczenia liczbowe, które nas interesują układają się na rzeczywistym zestawie w poniższą całość (dla lepszej czytelności bębny i talerze są rozdzielone):

bębny i odpowiadające im oznaczenia liczbowe w GP
oraz talerze i ich oznaczenia

Lista elementów zestawu

Zestaw z poprzedniej ilustracji jest dość rozbudowany, ale myślę że dobrze obrazuje mnogość potencjalnych konfiguracji hardware’u. Natomiast w samym Gutar Pro już nie ma tak dobrze. Dlatego niżej lista najczęściej spotykanych elementów zestawu których możemy użyć w ścieżce:

31Sticks47Low-Mid Tom
35Acoustic Drum Bass48Hi-Mid Tom
36Bass Drum 149Crash Cymbal 1
38Acoustic Snare50High Tom
40Electric Snare51Ride Cymbal 1
41Low Floor Tom52Chinese Cymbal
42Closed Hi-Hat53Ride Bell
43High Floor Tom55Splash Cymbal
44Pedal Hi-Hat56Cowbell
45Low Tom57Crash Cymbal 2
46Open Hi-Hat59Ride Cymbal 2
Tab.1 numery instrumentów perkusyjnych (chronologicznie)

Poniżej to samo, ale zgrupowane wg rodzaju (może posłużyć jak mała ściąga):

31Sticksuderzenie pałeczek
35
36
Acoustic Drum Bass
Bass Drum 1
stopa
38
40
Acoustic Snare
Electric Snare
werbel
42
44
46
Closed Hi-Hat
Pedal Hi-Hat
Open Hi-Hat
hi-hat
41
43
45
47
48
50
Low Floor Tom
High Floor Tom
Low Tom
Low-Mid Tom
Hi-Mid Tom
High Tom
tomy
49
51
52
53
55
57
59
Crash Cymbal 1
Ride Cymbal 1
Chinese Cymbal
Ride Bell
Splash Cymbal
Crash Cymbal 2
Ride Cymbal 2
talerze
56Cowbell
Tab.2 numery instrumentów perkusyjnych (zgrupowane)

Stąd już widać, że prędzej czy później napotkamy na rozbieżności pomiędzy rzeczywistym zestawem perkusyjnym, który mamy do dyspozycji np. u siebie w salce prób, a zestawem brzemień którym dysponuje program. A jeśli nasze rozpisane partie perkusyjne chcemy finalnie wyeksportować do formatu MIDI i użyć ich w wirtualnym instrumencie VST (jak np. Superior Drummer 3, EZdrummer2, Addictive Drums 2, BFD 3, …) to zabawa w edycję dopiero się zaczyna 🙂

W tym ostatnim przypadku wkracza do gry również coś takiego jak drummapy, ale to zagadniene musi jeszcze poczekać i poruszymy je w kontynuacji tego wpisu.

Tworzenie partii perkusji

Przechodząc wprost do edycji, wymyślamy sobie albo odtwarzamy zasłyszany gdzieś ciekawy rytm i wpisujemy go do programu używając przy tym liczb z poprzedniej tabeli. Jako przykład podaję prostą partię w metrum 4/4 i w tempie 120 bpm. Wartości rytmiczne nut (np. ćwierćnuta, ósemka) zmieniamy za pomocą klawiszy + oraz .

przykładowa partia do zapisania w programie

Ćwiczenie praktyczne

Jako kolejne ćwiczenie dla wprawy wybieramy dobrze znany utwór: AC/DC – „Back in Black”.

Określanie tempa utworu

Spróbujmy najpierw określić główny rytm ze wstępu do utworu. Dobrą praktyką jest wystukiwanie do rytmu dłonią lub stopą. Aby ułatwić sobie zadanie można posłużyć się też funkcją Tap Tempo dostępną w niektórych darmowych aplikacjach typu metronom (dużo dostępnych opcji na telefon).

Gdy znamy już tempo, najlepiej zacząć od wklepania hi-hatu (zaznaczamy linię w tabulaturze i wpisujemy 46 z klawiatury numerycznej), gdyż to on z reguły określa nam puls utworu. Następnie dodajemy stopę (36) i werbel (38), po czym odsłuchujemy (Spacja) i korygujemy tempo utworu w ustawieniach (klawisz F10).

Z pomocą może przyjść inny program muzyczny którym można sobie spowolnić prędkość odtwarzania utworu, np. darmowy Riffstation na PC. A słuchając kawałka na YouYube możemy użyć opcji spowolnienia w ustawieniach filmu.

Określanie metrum

Aby określić metrum, musimy upewnić się po ilu beatach dana fraza utworu się zapętla. Czyli wystukujemy rytm i liczymy w myślach lub na głoś ilość takich uderzeń.

  • dla metrum 4/4: „raz i dwa i trzy i cztery i | raz i dwa i trzy i cztery i | …”
  • dla metrum 3/4: „raz i dwa i trzy i | raz i dwa i trzy i | …”

W przypadku kawałka „Back in Black” metrum ustawiamy jako 4/4.

Inne utwory do analizy

  • Kaliber 44 – “Jestem Bogiem”
  • Bob Marley – “No Woman No Cry”
  • Michael Jackson – “Billie Jean”
  • B. B. King – “The Thrill is Gone”
  • Red Hot Chili Peppers – “Can’t Stop”
  • Led Zeppelin – “Immigrant Song”
  • Metallica – “Master of Puppets”

kolejność przypadkowa 😉

Podsumowanie

Prawdopodobnie jeśli nie grasz na perkusji, ani na żadnym innym instrumencie (może pora zacząć?) będzie Ci stosunkowo trudno wymyśleć i zapisać rytm. Nie należy się zniechęcać, praktyka czyni mistrza. Polecam wystukiwanie palcem lub tupanie stopą do rytmu utworu wszędzie kiedy się da.

Stworzenie naturalnie brzmiących rytmów perkusyjnych wymaga od nas zapoznania się z techniką i sposobami gry na perkusji. Tego często nie da się przeskoczyć. Bez przygotowania nasze partie czasami mogą się okazać nienaturalne i pozbawione „flow”.

Na pewno sporo mogą pomóc gotowe zestawy próbek (najczęściej w formacie MIDI), które możemy zaimportować w GP, ale o tym może kiedyś ;).

Dobrze jest świadomie przeanalizować aranż i strukturę kilkudziesięciu różnych gatunkowo kawałków. W przyszłości na pewno pomoże to lepiej czuć perkusję i być może ułatwi aranż własnych kompozycji.

Bonus: przydatne skróty klawiaturowe

  • Spacja to odtwarzanie/zatrzymanie utworu
  • + i pozwalają zwiększyć lub zwiększyć wartość rytmiczną dźwięku
  • R wstawia pauzę
  • / i * pozwalają odpowiednio wydłużyć nutę o jej połowę czasu trwania i wstawić triolę (lub n-tolę)
  • C kopiuje zaznaczony dźwięk (przytrzymaj klawisz, aby powielić dźwięki)
  • G dodaje przednutki
  • T to dodawanie opisu tekstowego nad danym dźwiękiem
  • F10 wywołanie panelu w którym można zmienić instrument, głośność, tempo utworu dla dowolnego miejsca w utworze

*screeny pochodzą z programów Guitar Pro 5 (Arobas Music) oraz EZDrummer2 (Toontrack)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *